Ký ức là một thứ rất phức tạp, bởi nó chứa đựng cả những ký ức đẹp khiến người ta muốn nhớ mãi và những ký ức buồn khiến ta muốn quên đi, và phức tạp hơn nữa là những ký ức có thể bị chỉnh sửa, sai lệch và không ai có thể kiểm chứng những ký ức ấy sai lệch đến đâu.

The Giver 2014 - Ký ức nhạt nhòa 1

Ký ức là một thứ rất phức tạp, bởi nó chứa đựng cả những ký ức đẹp khiến người ta muốn nhớ mãi và những ký ức buồn khiến ta muốn quên đi, và phức tạp hơn nữa là những ký ức có thể bị chỉnh sửa, sai lệch và không ai có thể kiểm chứng những ký ức ấy sai lệch đến đâu.

The Giver (Người truyền ký ức) là câu chuyện kể về thế giới của tương lai, trải qua một thời kỳ gọi là The Ruin nó đã hủy diệt hầu như toàn bộ những gì tốt đẹp của nhân loại để rồi những người sáng suốt nhất đã quyết định xây dựng những cộng đồng (community) hoàn hảo. Ở những cộng đồng này, con người bị kiểm soát về mọi mặt, mọi thứ đều được sắp xếp, không cảm xúc, không cần biết nhiều, chỉ cần sống và hoàn thành những thứ được giao.

The Giver 2014 - Ký ức nhạt nhòa 2

Một nơi không có gì riêng biệt, mọi thứ nhạt nhòa đến mức không có màu sắc, không có âm nhạc, không có tình yêu và cũng không có hận thù, không có chiến tranh, không gì cả. Một xã hội nghe có vẻ giống như thiên đường. Nhưng phải có một người nào đó biết được những thứ đó (mục đích biết để làm gì thì không thấy phim giải thích) và sẽ truyền lại cho đời sau thông qua một người được chọn. Và người được chọn nhận được ký ức lần này lại có phản ứng khác biệt khi muốn tất cả mọi người trong cộng đồng cũng có được những thứ tuyệt vời ấy, không muốn mình “có quyền bình đẳng hơn những người bình đẳng khác”.

Thiên đường có khi cũng là địa ngục

Để vạch ra được cái ranh giới giữa những sự vật và sự việc khác nhau đôi khi rất khó, giữa trắng và đen, giữa thiện và ác, giữa vui và buồn … nhưng nếu không có những ranh giới, những mặt đối lập nhau thì mọi thứ còn kinh khủng hơn, nó nhờ nhờ không là gì cả, khi có vui thì sẽ chẳng có buồn, không có ghét thì sẽ không có yêu, không có hy vọng thì không có thất vọng. Ở cái cộng đồng đó, mọi thứ như tan vào nhau, hòa quyện lẫn lộn, như những cái máy xay lặng lẽ xay nát mọi thứ thành một thứ giống nhau rồi chia ra lại, không có gì là riêng biệt ở nơi đây.

The Giver 2014 - Ký ức nhạt nhòa 3

Phải chăng đây là thiên đường, hay là địa ngục? khi mà không có cả đường ranh giới cho cái đó thì cũng khó phân biệt. Những luật lệ, những sự kiểm soát được đưa ra với mục đích làm cho cộng đồng tốt đẹp nhưng để làm được điều đó thì phải có những tội ác với chính những cá thể trong cộng đồng. Những điều tốt đẹp được cấu thành từ tội ác.

Con người được sinh ra, phải qua những bước kiểm tra nghiêm ngặt, nếu không vượt qua được những thông số cơ bản thì bị loại bỏ, đây có phải là tội ác? Hằng ngày phải tiêm thuốc triệt tiêu cảm xúc, biến con người tuy sống nhưng lại giống như người máy, đây có phải là tội ác, mỗi người được phân chia thành những “đơn vị gia đình”, ở đó mọi người sống với nhau, nhưng lại không phải cùng huyết thống mà là do được “phân phối” vào đó. Những thông điệp cảnh báo vô tri hướng dẫn mỗi người tuân theo luật lệ chung để giữ cho kết cấu xã hội bền vững. Những câu nói rập khuôn kiểu như mọi người liên tục xin lỗi và người khác nói “tôi chấp nhận lời xin lỗi của bạn”, vô nghĩa và không cảm xúc. Một xã hội chắc chắn nhưng bức bí và ngột ngạt, ở đó, mọi người vừa là tù nhân vừa là cai ngục.

Một bộ phim chuyển thể nhạt nhòa

Phim được chuyển thể dựa trên cuốn tiểu thuyết cùng tên của Lois Lowry, đây là cuốn tiểu thuyết khá nổi tiếng, một sự tổng hợp các ý tưởng của Aldous Huxley, George Orwell (tác giả cuốn “Trại súc vật” nổi tiếng), Jack Finney và Ray Bradbury. Tuy vậy, tổng thể của bộ phim dễ khiến người xem thốt lên, “đầu voi đuôi chuột”. Không biết kết thúc và toàn bộ cuốn tiểu thuyết này như thế nào (do mình chưa đọc) nhưng nếu như nó giống với những gì mà phim thể hiện thì mình khó mà giải thích được tại sao nó lại trở nên nổi tiếng. Bởi cái kết thúc kỳ lạ trơn tuột, gây chưng hửng cho nhiều người và giống như đánh đố người xem khi không hề giải thích chút gì cho cái kết thúc như vậy. Kiểu như đạo diễn làm đến đó, không biết làm sao nữa, thôi cho nó kết thúc luôn mà chẳng cần quan tâm mình đang kể câu chuyện gì, đến đoạn nào.

The Giver 2014 - Ký ức nhạt nhòa 4

Phim bắt đầu rất hấp dẫn khi vẽ lên một “cộng đồng” bề ngoài có vẻ hoàn hảo nhưng lại tồn tại rất nhiều vấn đề nội tại bên trong, chỉ chực bùng nổ. Và người xem rất mong chờ điều đó. “Người được chọn” - Jonas chính là đại diện cho niềm mong chờ đó, khi tiếp nhận những ký ức tươi đẹp, mới lạ và khổ đau. Đáng tiếc là trong phim nhân vật này không có chút gì thể hiện mình vượt trội hơn những người khác ở chỗ nào, chỉ đơn giản là được chọn và hầu hết thời gian dành để nắm tay một ông già, nghe có vẻ chán ngắt và buồn tẻ.

Cao trào của phim bắt đầu khi kẻ được chọn nhận được những ký ức tình yêu và nỗi đau từ người truyền ký ức và bắt đầu nổi loạn theo ý mong muốn của người truyền ký ức. Tuy vậy, mình chẳng hiểu tại sao người truyền ký ức lại phải thông qua Jonas để làm những việc đó, bản thân ông cũng có thể tự mình làm được, trong phim Jonas chẳng có gì đặc biệt hơn người khác. Jonas muốn truyền tình yêu cho cô bạn gái của mình, muốn cho cô ấy thấy sắc màu, thấy mọi thứ từ ký ức mang lại. Đoạn này trong phim được đạo diễn minh họa khá hay với những hình ảnh ký ức của “người chống tăng” ở quảng trường Thiên An Môn, phong trào Mùa xuân Ả Rập hay là Nelson Mandela, những hình ảnh mang tính biểu tượng của việc nổi dậy chống lại cường quyền, độc tài.

Nhịp phim được đạo diễn dẫn dắt khá tốt, chỉ tiếc là cái kết thúc quá hời hợt

Nhịp phim được đạo diễn dẫn dắt khá tốt, không quá nhanh và cũng không quá chậm, những cao trào được đẩy lên đúng lúc, chỉ tiếc là cái kết thúc quá hời hợt khiến cho toàn bộ những cố gắng trước đó của phim như đổ sông đổ biển. Giá như đạo diễn dành thêm một chút thời gian để giải thích cơ chế của cái “ranh giới” là như thế nào và tại sao vượt qua nó lại mang đến ký ức (hay là sự tự do) cho mọi người thì mọi thứ sẽ hoàn hảo hơn, dù biết rằng cái kết thúc trong phim chỉ là một hình ảnh ẩn dụ nhưng nó vẫn quá khó hiểu.

The Giver 2014 - Ký ức nhạt nhòa 5

Màu sắc trong phim là một cách thức thể hiện sự “không màu” của cuộc sống những người trong “cộng đồng”, hầu hết thời gian phim có tông màu đen trắng, tuy nhiên phần xử lý màu sắc chưa được tinh tế lắm (hoặc cũng có thể mình quá ấn tượng bởi cách dùng màu của Sin City nên phim này thấy bình thường). Những góc quay cũng không có gì mới lạ dù là có nhiều khung cảnh đẹp và lạ mắt nhằm diễn tả một thế giới tương lai, một cộng đồng khép kín. Hình ảnh người truyền ký ức ở một mình trong ngôi nhà bên bờ vực thẳm cũng là một hình ảnh đầy tính ẩn dụ, những kẻ biết quá nhiều thường phải gánh chịu nỗi “cô đơn” một mình.

Dàn diễn viên tên tuổi cũng là yếu tố thu hút

Dàn diễn viên trong phim cũng khá là tên tuổi với Meryl Streep và Jeff Bridge, đây là hai cái tên lão làng, trong phim thì hai tên tuổi này không phải diễn viên chính mà chỉ đóng vai phụ, dù vậy đây là hai vai khá quan trọng. Meryl Streep đóng vai người chủ của cả cộng đồng, “Con người yếu đuối, con người ích kỷ, khi được tự do lựa chọn, họ thường lựa chọn sai!", thế nên bà lựa chọn cho giùm cho họ luôn, ai làm gì, đóng vai gì trong cộng đồng đều được quyết định. Thế nhưng liệu những lựa chọn của bà có sai? Chính bà cũng bảo là khi con người được tự do lựa chọn, họ thường chọn sai cơ mà. Một vai diễn không cần nhiều kỹ năng diễn xuất và cũng ít đất diễn, Meryl Streep cũng chỉ diễn tròn vai chứ không đọng lại gì nhiều cho khán giả.

The Giver 2014 - Ký ức nhạt nhòa 6

Jeff Bridge trong vai người truyền ký ức, một ông già cô đơn với sự hiểu biết của mình, mang tư tưởng nổi loạn, muốn phá vỡ cái “cộng đồng hoàn hảo” kia. Trong vai này Jeff Bridge diễn khá tốt, thể hiện sự bức bối, những niềm đau khổ, hối hận về việc để cô con gái Rosemary bị sốc trước những hình ảnh chiến tranh man rợ (minh họa bằng cảnh chiến tranh Việt Nam) phải ra đi đến “nơi khác”. Nói đến vai Rosemary do Taylor Twift đóng thì trong phim này cô ca sỹ nhạc đồng quê không làm được gì nhiều, cô ngân nga vài nốt nhạc và sau đó biến mất không chút dấu vết và không có gì ấn tượng.

Một cái tên khác cũng rất nổi tiếng là Katie Holmes, tuy nhiên trong phim này diễn một vai khá khô khan, một người mẹ luôn nhắc con mình thực thi đúng luật, cô giống như một vai khách mời hơn là một nhân vật đóng góp vào diễn biến câu chuyện phim. Vai chính trong phim, “kẻ được chọn”, do Brenton Thwaites thủ diễn, đây là một diễn viên trẻ nhưng diễn khá ổn, nếu không phải kịch bản xây dựng hình tượng nhân vật chính quá nhạt nhòa thì có lẽ vai này sẽ thành công hơn nữa. Cả phim nhân vật chỉ thể hiện sự bốc đồng trẻ trâu của mình là chính chứ không phải là phẩm chất “nhìn xa trông rộng” như đã được giới thiệu.

The Giver 2014 - Ký ức nhạt nhòa 7

Mỗi một con người, phải có ký ức để biết mình là ai

Mỗi một con người, phải có ký ức để biết mình là ai, phải làm gì, làm như thế nào, có ký ức để biết được những điều tốt đẹp, những cảm xúc tuyệt vời, những nỗi đau tột cùng … Nếu không có ký ức, ta chẳng là gì cả, nếu không có cảm xúc ta như những người máy vô tri. Những con người trong cái cộng đồng đó không có ký ức, cũng không có cảm xúc, quả là một niềm bi thương vô hạn cho cái gọi là “cộng đồng hoàn hảo”.

The Giver 2014 - Ký ức nhạt nhòa 8

The Giver đề cao sự tự do và vạch ra những điều sai trái khi muốn hướng đến một xã hội "thiên đường". Tuy vậy, đáng tiếc đây là một phim chuyển thể chưa được tốt khi có cái kết thúc mông lung, mơ hồ và khó hiểu, chính bởi điều này đã làm phim mất điểm khá nhiều. Bộ phim như một ký ức nhạt nhòa khiến người xem khó lòng nắm bắt và hiểu rõ mọi chuyện.